Tarihçe

ikeliler, Etiler, Romalılar ve Osmanlılar yerleşerek uygarlıklar kurmuşlardır. Bu uygarlıklara ait kale ve örülerimevcuttur.

Orta ve Yeni Çağda sık sık Doğudan ve Batıdan göç ve akınlarla bu güzel yerleşim yerine kimseyerleşememiş, dağlık ve ormanlık alanlara çekilmişlerdir. İlçeye Malatya’dan gelen Fettahlı ailesi, Ferizeoğulları veKocabeyler’den sonra çevre köylerden gelen insanlarla nüfus artmaya başlamıştır.

Çukurova’yı doğuya bağlayan Nurdağı geçidi üzerinde bulunmasıdır. Amanos dağının (Gavur dağları) doğu yamaçlarıüzerinde kurulu olan ilçenin doğusunda Fevzipaşa kasabası ve İslahiye ilçesi bulunmaktadır. Belli başlı Gökçedağı,Şimşek tepesi ve Göktepe bulunmaktadır. Batısında Osmaniye ili ve Hacıdağı vardır. Kuzeyinde Bahçe ilçesi,Kuzeybatısında Düziçi ilçesi ile çevrilidir.

İlçe merkezi Osmaniye ile 35 km uzaklıktadır. Bitki örtüsü fundalık, çam, meşe ve demircik ağaçlarından oluşmaktadır.İlçe Belediyesi 1975 yılında kurulmuştur. 4 mahalle muhtarlığından oluşmaktadır. İlçenin genel olarak yerleşimdurumu engebeli arazi üzerinde olup, çeşitli meyve ağaçları ve ormanlıklarla çevrilidir.İlçe 26.10.1996 tarih ve 4200 sayılı kanunla ilçe konumuna alınmıştır.

Ayrıntılı Tarihçe:
İlçe Tarihi

İlçenin tarihçesi beş bin yıl öncesine kadar dayanır.M.Ö 2750 yıllarında Elamlar'la (1) başlayan yerleşik hayatgünümüze kadar devam etmektedir.Bu dönemler arasında bilinen 27 devlet bu topraklar üzerinde hayat sürmüştür. .

Bu devletler:
1 .Elamlar :MÖ. 2750
2 .Kızvatnalılar :MÖ.1650
3 .Hurriler :MÖ.1500-1260
4 .Mitanniler :MÖ.1500-1300
5 :Sümerler :MÖ.1200
6 :Hititler :MÖ.1100-800
7 :Asurlar :MÖ.745
8 :Klikyalılar :MÖ.745
9 :Medler :MÖ.555
10Persler :MÖ.539-401
11:Yunanlılar :MÖ.300
12:Makedonyalılar:MÖ.333
13:Selekitler:MÖ.321
14:Korsanlar :MÖ.103
15:Romalılar:MÖ.69
16:Bizanslılar:MS.395
17:Ermeniler :MS.704
18:İslamlar(Halife devri)MS.630
19:Emeviler:MS.661-750
20:Abbasiler:MS.750-1023
21:Selçuklular:MS.1071
22:Türk beylikleri :MS.1250
23:Memlüklüler:MS.1250
24:Moğollar :MS.1215
25:İlhanlılar: MS.1243-1315
26:Osmanlılar :1299-1923
27:Türkiye Cumhuriyeti:1923 -….

Bu devletler bölgemizde sürekli egemen olamamışlardır.Özellikle MS.sık sık el değiştirmiştir ,ancak 1517 yılından itibaren tamamen Osmanlı devletinin egemenliğinde kalmıştır.1850 yı- lından itibaren 1923'e kadar bölgemizdeErmeni sorunu yaşanmıştır.

İLÇENİN İLK TÜRK YERLEŞİMCİLERİ
1.BEYOĞLULAR(KOCABEYLER)
Konar göçer bir aile olup hayvancılıkla uğraşıyorlardı.Yavuz döneminde ilçemize yerleştirilmişlerdi .Günümüze kadar varlıklarını sürdürmüşler ve Memice , Murtaza, Nuri,Halil,Ökkeş Ali,Veli ve Hasan isimleriyle hala yaşantılarını devam ettirmektedirler.

2.FERİZOĞULLARI(MUSTULAR)
Türk beyleri içerisinden 14 oğullu bir ailenin en büyüğü olan Feriz'den adını alan bu kabile Orta Asya,Maraş,İslahiye,Dünek Hanağzı köyü bağlantılı olarak yöremize gel- mişlerdir.16.asırda bu mıntıkaya yerleşen kabileBeyoğullarına komşu olmuşlardır. Bu aile hala İslahiye Dünekle irtibatlıdırlar .Ferizoğullarından Mustafa ölünceyekadar Feriz- oğlları diye anılmışlar ondan sonra kasap Mehmetler namıyla anılmış olmuşlardır.

3.UZUNFAKILAR AİLESİ
İlçemizin merkezine değil de çapıtlı denilen mücayir alana yerleşen ilk aile topluluğudur. Orta Asya'dan gelmişler veAnadolunun çeşitli yerlerinde yerleşmişlerdir. Kayseri,Kozan ve Bahçe Kuşçu (İslahiye)Aile büyüklerinin anlattıklarından başka bir şey bilinmemektedir.

4.FETTAH OĞUL'LAR
Haneden bir Alperen olan Abdülfettah'ın soyundan gelen bu ailenin kökeni Heleta olarak bilinmektedir.İlçemize  yerleşen kolu ise Bahçe-Nohut'tan gelmiştir. Fettahoğulları yöremize gelince Beyoğulları'ndan kız alarak enişte beyolmuşlardır. Bu aileninde soyunda hasan is- mi olduğu da bir gerçektir.İlçemizin Fettahoğulları'ndan Hasan'ı Beyoğullarından bey sıfatı- nı alarak Hasan -Beyli olmuştur.Kökleri Oğuzlardan Boz-ot kolundandır.

5.ADSIZ AİLE
Davarların dalak hastalığına iyi geldiğini duyarak sürüsüyle birlikte yöremize gelen ve yerleşik düzene geçemedenburalı olamadan ayrılıp gitmek zorunda kalan bir aile daha vardı. Kocalar ve Mustular aileleri ile aralarında su ve meraanlaşmazlığı çıkması üzerine yöreyi terk etti.

İLÇEYE BAĞLI KÖYLERİN TARİHÇESİ
1.KALECİK(KIZILDERE'NİN )TARİHÇESİ
Takriben bundan yüzeli yıl kadar önce Maraşın Sarız bölgesinden Büyük Koco ,Küçük Koco aileleri göç ederek önceKaypak'a sonrada bir otlak teri olan Kalecik'e geldiler.Bu mevkiye geldiklerinde burada üç Ermeni ailesiyle komşuoldular birbirleri ile iyi geçinen bu Ermeni ve Türk ailelerinin tam iskanları ise Derviş Paşa döneminde 1865'lerdetamamlanır. Bunlardan Semercioğlu ailesi kendiliğinden Müslüman oldu Kocalarla kız alıp verdiler.Erme- ni olarakkalanlar buraları terk ettiler .Toplam mera sakinleri hane sayısı 17'ye ulaşınca köy olma hakkını kazandılar. Adlarınıda toprak rengini göz önünde tutarak " Kızıldere " adını verdiler.1984 yılında Kalecik olarak değiştirildi.

2.KARAFENK(ONDÖRTLER KÖYÜ )
On dört ailenin oluşturduğu bu köye hakimlik iki yüz dönümlük tapu verdiler .On dört Hissedar aile bu araziyipaylaştılar.Buranın evleri kaleden sökülen taşlarla yapılmıştır.Her ne kadar köyün evlerini temelini on dörtler olaraktabir edilen bu aileler atmışsa da köy için- de bulunan Karafenk kalesi'ne nispeten Karafenk denilmiştir.1973 yılındanitibaren ilçe merkezinin Hürriyet mahallesi olarak devam etmaktedir.

3.SARAYOVA (KİŞNAZ)
Sarayova 'nın ilk Türk kurucuları Çaloğlu Ömer ve Mehmet isimli iki kardeştir.Bunlar- ın aslı Orta Asyalıdır.Çibranaşiretine mensupturlar. Malazgirt savaşından sonra Anadolu'ya gelen Cibran aşireti önce Horasana oradan Erzurum'aoradan da Anadolu'nun çeşitli yerleri- ne uğradıktan sonra bu kardeşler Kişnaz'a gelerek yerleşmişlerdir.(1513)Zamanla okadar genişlemişler ki bu aileler 9 kabileye bölünmüşlerdir, bunlar; Ağcalar ,Karalar,Mehmet Çavuşlar,Delaliler, Çalıklar, Aharazlar, Karaosmanlar ,Hamzalar ve Hüsün Aileleridir.

4.KARAYİĞİTLİ
Osmaniye Cebel-i Bereket olmadan önce Karayiğitli bir köy idi. Derviş paşa 1855-1866 yılları arası bölgemizdekimezraları kentleştirip -köylüleştirmek Göçerleri iskan ettirmek ve bölge genelinde iskanı sağlayıp ahaliyi islah ederekdüzene sokmak üzere geldiğinde Karayiğitli mıntıkasına da el atar.Karayiğitli merkezini bir nahiye haline getirdiktensonra İslahiye sancağına bağlanmıştır.Bu disipline edilişin sonunda Karayiğitli'nin çehresi değişmiştir.

5.ÇOLAKLI KÖYÜ
Ormanlıklarla kaplı olan bu araziye Türk olarak ilk önce Çolak Aşnalar lakabı ile tanınıp anılan bir aile gelipyerleşmiştir.Bu aile Sütçü imam sülalesinin bir parçası olan Avşarlı ailesi takip etmiştir.Bu iki ailenin yerleşiminimüteakip Aydınkavak havalisinden gelen ve şu anda Küçük Osmanoğulları soy adını taşıyan aile ile yurtkalabalıklaşmıştır.

Daha sonra aslı Kasta- monulu olan bir aile olan Fakılar gelmiştir bu ailenin burada oluşmasını sağlayan BulanıkBahçe kaymakamlığında katiplik yaparken Fettahlılardan evlenmiştir.Sonra Fettahlıların da yardımıyla burayayerleşmişlerdir.

6.ÇULHALI KÖYÜ
Eskiden burada gömleklik ,şalvarlık bez dokunduğundan buraya çulhalı denilmiştir. Kurucuları Kılıhasanlardır.Şu anda50 hanelik ve 200 nüfusluk fakir ama derli toplu ,küçük bir mahalleyi andıran Çulhalı 20 yıl kadar önce müstakilmuhtarlık olmuştur.(1980)

7.YANIKKIŞLA
Kahverengimsi yanık bir toprak renginde kırsal tepecikler arasında ve dere -çay etrafın- da yerleşen bu köyümüzzamanla çorak bayırlara doğru ilerlemiştir. Ermeniler'in baskına uğrayıp önemli ölçüde yangın ve talanlarla tahripedilen bu köyümü- ze Yanıkkışlak adı verilmiştir. Köyün nüfusunu oluşturan aileler Dervişpaşa'nın dağıtarak is- kanınısağladığı ailelerdir.1865

İLÇENİN GÖÇMEN KÖKENLİLERİ
a)Girit Göçmenleri
1922-1923 yıllarında Giritten 5-6 hane gelmiş ancak ;ilçeyi terk ve talan edilmiş şek- linde bulunca Osmaniye'yegitmişlerdir.

b)Arnavutluk Göçmenleri
Mübadele sonucunda 12 hane civarında gelmişler.Bir kısmı buraları terk ettiyse de bir kısmı kalmıştır.

c)Yunanistan Muhacirleri
Mübadeleden sonra ilçemize Selanik'ten 18 hanelik bir kafile gelmiştir.1927 de bunlara tapu verilmiştir.2.grup Selanikmuhacirleri ise 35 hane olarak önce Osmaniye'ye yerleşmişler daha sonra Hasanbeyli'ye gelmişlerdir.

d)Bulgaristan (1.grup)Göçmenleri
Bunlar Hüsmen -Mustafalar-VeyselAğalar -Biberci Hasanlar-Deli Hasanlar- İsmail Ağalar gibi aileler gelmiştir.

e)Bulgaristan (2.grup) Göçmenleri
Özellikle 1938 yılında Bulgaristan'da bu yöremize gelmişlerdir. Bunlar Beyzadeler (Kelahmetoğlu) Recep Ağalarvb.aileler bulunmaktadır.

f)Suriye ilticacıcıları
Şam ve Halep yöresinden Cebel-i Bereket civarına göç edenler arasında beş aile vardır. Bunların ilticası kabulgörmemişse de ikinci grup gelen ilticacılar kabul görmüştür.Soy ismi Kurt olan ailenin baba tarafları bunlardır.

YURT İÇİ GÖÇMENLERİ
Bunlar Osmaniye ,Maraş,Kayseri,Antep,Kilis,Malatya,Urfa,Bingöl,Siv as ve Muş illerine bağlı bölgelerden gelenlerdir.

MALATYA GÖÇMENLERİ
1975 'ten bu tarafa göçler olmuş bu göçün başını Dört Abuzer Ramo ,Mehmet ve Mustafa Ustalar almıştır.Hala dayerleşmek için gelip gidenler vardır. On hane olarak gelen bu grubun sayısı bu gün 20haneye ulaşmıştır.